Што такое charakterystyka?
Charakterystyka — гэта форма пісьмовага выказвання, у якой мы апісваем героя і адначасова даём яму ацэнку. Яна можа датычыцца рэальнай асобы (напрыклад, аднакласніка) або літаратурнага ці кінаперсанажа. У такой працы важна паказаць і знешнасць (opis zewnętrzny), і ўнутраныя рысы (opis wewnętrzny): характар, разумовыя здольнасці і інтарэсы.
Што павінна ўтрымліваць charakterystyka?
- Dane postaci — імя, узрост, занятак/прафесія (напрыклад: uczeń, sportowiec, lekarz).
- Opis wyglądu zewnętrznego — рост, целасклад, колер валасоў і вачэй, адметныя рысы (напрыклад: piegi, okulary).
- Wyróżniające cechy charakteru — станоўчыя і адмоўныя якасці (напрыклад: miły, uparty, cierpliwy, porywczy).
- Wyróżniające cechy umysłowe — інтэлектуальныя рысы (напрыклад: mądry, zdolny, bystry, roztargniony).
- Zainteresowania — захапленні (напрыклад: sport, muzyka, książki).
- Ocena postaci — ваша асабістая ацэнка персанажа (ці ён/яна sympatyczny, ці выклікае давер, павагу і г.д.).
Структура
- Wstęp — каротка прадставіць героя: хто гэта, адкуль вы яго ведаеце, асноўныя звесткі.
- Rozwinięcie — знешняе і ўнутранае апісанне: wygląd, charakter, cechy umysłowe, zainteresowania; пажадана падмацоўваць рысы кароткімі прыкладамі паводзін.
- Zakończenie — падсумаванне і ацэнка: агульнае ўражанне, што вы цэніце, што вам перашкаджае.
Тэкст павінен быць суцэльны (форма ciągła) і выраўнаваны па левым краі.
Przydatne zwroty i sformułowania
- Ma na imię…, ma … lat i jest…
- Jest średniego wzrostu / wysoki / niski, ma szczupłą / krępą sylwetkę.
- Wyróżnia go / ją…, Najłatwiej zauważyć…
- Z natury jest…, Bywa również…
- W sytuacjach trudnych potrafi…, Czasem ma tendencję do…
- Interesuje się…, W wolnym czasie…
- Moim zdaniem jest osobą…, Lubię / nie lubię jej/go, ponieważ…
Przykład (charakterystyka osoby rzeczywistej)
Ola ma piętnaście lat i chodzi do mojej klasy. Znamy się od początku szkoły i często pracujemy razem na lekcjach.
Jest średniego wzrostu i ma szczupłą sylwetkę. Nosi długie, ciemne włosy, które zwykle wiąże w kucyk. Ma brązowe oczy i delikatne rysy twarzy. Często można ją zobaczyć w okularach, bo czyta nawet w autobusie.
Ola jest spokojna i cierpliwa. Potrafi słuchać innych i rzadko ocenia kogoś pochopnie. Z drugiej strony bywa uparta — gdy ma własne zdanie, trudno ją przekonać. Jest też bardzo obowiązkowa: zawsze pamięta o zadaniach i dotrzymuje terminów.
Uważam ją za osobę inteligentną i bystrą. Szybko rozumie nowe tematy, a podczas pracy w grupie umie dobrze wszystko uporządkować. Czasem jednak zbyt mocno się stresuje, gdy coś nie idzie od razu po jej myśli.
Interesuje się fotografią i literaturą. W wolnym czasie robi zdjęcia w parku, a potem obrabia je na komputerze. Lubi też długie serie książkowe i chętnie poleca innym ciekawe tytuły.
Moim zdaniem Ola jest sympatyczna i godna zaufania. Lubię z nią współpracować, bo jest rzetelna i można na niej polegać.
Przykład (charakterystyka bohatera filmowego)
Główny bohater filmu, Marek, to trzydziestokilkuletni ratownik górski, który mieszka w małej miejscowości u podnóża gór. Jego praca wymaga odwagi i odpowiedzialności.
Marek jest wysoki i dobrze zbudowany, co widać po sposobie, w jaki porusza się w trudnym terenie. Ma krótko przycięte, jasne włosy i szare oczy. Na twarzy ma niewielką bliznę, która od razu przyciąga uwagę i sugeruje, że przeżył niejedną niebezpieczną sytuację.
Wewnętrznie jest opanowany i konsekwentny. W sytuacjach kryzysowych zachowuje spokój i potrafi szybko podejmować decyzje. Jednocześnie bywa zamknięty w sobie i niechętnie mówi o swoich uczuciach, przez co czasem rani bliskich milczeniem.
To człowiek inteligentny i bardzo spostrzegawczy. Zwraca uwagę na szczegóły, dzięki czemu potrafi przewidzieć zagrożenia. Zdarza mu się jednak działać zbyt samodzielnie i nie prosić o pomoc, nawet gdy powinien.
Poza pracą interesuje się wspinaczką i treningiem fizycznym. Lubi też samotne wędrówki, które pomagają mu uporządkować myśli.
Uważam Marka za postać budzącą szacunek, bo ratuje innych i bierze odpowiedzialność za swoje decyzje. Jednocześnie trudno go polubić od razu, ponieważ jest chłodny w kontaktach, ale z czasem widać, że ma dobre serce.